شواهد آتشكدۀ آذر برزين مهر در روستاي ريوند سبزوار

در روستاي ريوند سبزوار بر روي قلّه اي فرو افتاده تر از قلّه هاي اطراف و در نزديكي رود چار تاقي منسوب به خانۀ ديو قرار دارد كه بر اساس شواهدي به عنوان آتشكدۀ آذر برزين مهر مطرح بوده است و اكنون اين شواهد بر مبناي كاوشهاي باستانشناسي افزايش يافته است:

1) در فصل 17 بندهش آمده است كه آذربرزين مهر را ويشتاسب بر كوه ريوند خراسان بنا نمود.

2) پژوهشهاي جكسن و سايكس ريوند سبزوار (نه ريوند نيشابور) را براي آتشكدۀ آذر برزين مهر تأييد نموده است.

3) ريوند سبزوار بين دو روستا به نامهاي مهر و فشنتق قرار دارد. نام مهر بر سر آذر برزين آمده كه احتمالاً تأييدي بر پايبندي به پرستش ميترا و آناهيتا نيز مي تواند تلقّي شود. فشنتق هم معرّب پسته مي باشد كه چون چوب درخت پسته بدون دود مي سوزد در آتشكده استفاده مي شده است.

4) در نزديكي اين كوهها دشت برزين قرار دارد كه يافته هاي باستان شناسي مربوط به دورۀ اشكاني از آنجا يافت شده و اين هم ايجاد آتشكده قبل از ساسانيان و هم رواج مهرپرستي در آن دوره را مي تواند تأييد كند.

5) شواهد باستانشناسي اخير نشان مي داده راه آتشكده از روي رود مي گذشته و از انعكاس نور در رود و بازتاب آن اوقات شرعي محاسبه مي شده است و اينها دليل بر مقدّس انگاشتن رود و آناهيتاست.

6) در آن اطراف درخت انگور زياد است كه چوب آن نيز براي سوختن در آتش مقدّس مناسب مي باشد.

7) در كنار كوه ريوند ريواس مي رويد كه بنا به نظري شراب مقدّس هوم از افشرۀ اين گياه تهيّه مي شده است.

8) نقشۀ چارتاقي چليپا مي باشد كه براي مكانهاي مقدّس به كار مي رفته.

9) شواهدي براي علامت گذاري پرتو خورشيد و محاسبۀ جشنهاي فصلي در چارتاقي وجود دارد.

10) بخشي از سنگ آتشدان پيدا شده.

11) كتيبه هايي حاوي گل كنگر و بخشي از بال اهورامزدا پيدا شده.

12) محلّ دفن خاكستر مقدّس يافت شده است.

چند عكس از آتشكدۀ آذر برزين مهر گرفته شده در بازديد 30 تير 91: