گنجینه علوم اجتماعی شهرستان ششتمد

فرسايش پذيري خاک از عوامل کليدي دخيل در برخي مدل هاي فرسايش و رسوب از جمله RUSLE, USLE و MUSLE است که به صورت عامل K نمايش داده مي شود و تابعي از توزيع اندازه ذرات، ماده آلي، ساختمان و نفوذپذيري است. روش هاي مرسوم، تغييرپذيري مکاني اين متغيرها را به صورت دقيق نشان نمي دهد و هيچ اطلاعاتي از دقت برآورد آنها به کاربر ارايه نمي کند و مقدار آنها در سراسر تيپ خاک ثابت است. بنابراين تحقيق موجود به منظور بررسي تغييرات مکاني عامل فرسايش پذيري خاک در حوزه آبخيز مهر سبزوار، صورت گرفت. طراحي شبکه نمونه برداري با 110 نقطه به صورت سيستماتيک - آشيانه اي به فواصل 50، 100، 250 و 500 متر در منطقه مورد بررسي در محيط GIS انجام گرفت. نمونه برداري در نقاط مورد بررسي. از عمق 5-0 سانتيمتري سطح خاک صورت گرفت و نفوذپذيري در عمق 30-5 سانتيمتري بررسي شد. برخي خصوصيات خاک شامل توزيع اندازه ذرات و مواد آلي در آزمايشگاه اندازه گيري شد. تغييرپذيري اين متغيرها به صورت مدل هاي تغييرنما و تهيه نقشه هاي کريجينگ و خطا صورت رگفت. آناليز زمين آماري نشان مي دهد که متغيرهاي مورد بررسي خاک، بيشتر از مدل هاي گوسي، نمايي و کروي هستند و دامنه تاثير آنها از 320 تا 3200 متر متغير است. مقدار فرسايش پذيري خاک از 0.13 تا 0.91 در تغيير است و حداکثر و حداقل آن در شرق و جنوب غربي محدوده مورد بررسي قرار دارد. الگوي پراکنش اين متغير با تغييرپذيري سيلت در مقايسه با متغيرهاي ديگر همخواني بسيار خوبي نشان مي دهد که اين ناشي از تاثير زياد سيلت در فرسايش پذيري است. الگوي تغييرپذيري فرسايش پذيري با واحدهاي زمين شناسي همخواني به نسبت خوبي نشان مي دهد که نمايانگر اين است که مواد مادري منطقه با توجه به نوع خاک هاي حاصل، فرسايش پذيري خاک را کنترل مي کند.