گنجینه علوم اجتماعی شهرستان ششتمد

زمينه و هدف: از جمله آلاينده هاي مهم در هواي شهري مي توان به مونوکسيدکربن، دي اکسيد گوگرد، دي اکسيدنيتروژن و مه دودهاي فتوشيميايي اشاره نمود که اثرات و عوارض شناخته شده اي را به همراه دارند. هدف از مطالعه حاضر پي بردن به ميزان اين آلاينده ها به عنوان آلاينده هاي اصلي ناشي از وسايط نقليه موتوري بوده است.
مواد و روش ها: اين مطالعه از نوع توصيفي-مقطعي مي باشد که در آن آلاينده هاي هواي نقاط مختلف شهر سبزوار مورد سنجش قرار گرفته است. براي نمونه برداري از روش نمونه گيري طبقه اي در طول زمان و بر اساس متد شماره 4800 و 6004 NIOSH براي دي اکسيدگوگرد و دي اکسيد نيتروژن و مونوکسيد کربن 6604 استفاده شد که وسايل نمونه برداري براي پايش شامل پمپ نمونه برداري (با دبي 5 ليتر در دقيقه)، ايمپينجر، لوله آشکار ساز و روتامتر به مکان هاي انتخابي منتقل شدند. در چهار نقطه از شهر سبزوار بر اساس ميزان ترافيک، نمونه برداري به مدت 12 ماه، هر ماه 3 روز و هر روز 3 بار انجام شد. در مجموع 324 نمونه جمع آوري گرديد. آناليز داده ها با استفاده از نرم افزار آماري SPSS 16 و روش توصيفي و ضريب همبستگي پيرسون و آزمون آماري تي تک نمونه اي انجام گرفت.
يافته ها: بالاترين غلظت مونوکسيد کربن در ماه هاي مرداد 64.1 ميکروگرم بر متر مکعب و اسفند 63.11 ميکروگرم بر متر مکعب (P<0.01) معنادار بوده است. کمترين غلظت يک ساعته مونوکسيد کربن 21.71 ميکروگرم بر متر مکعب در فلکه طبس و بيشترين غلظت 97.13 ميکروگرم بر متر مکعب در نقطه فلکه پست تعيين گرديد. متوسط غلظت ساليانه SO₂ در گستره 2.61-95.34 ميکروگرم بر متر مکعب بوده است که در ماه هاي مهر 83 ميکروگرم بر متر مکعب با P<0.05 بيشترين مقدار بوده است. بالاترين غلظت متوسط ساليانه 87.89 NO₂ ميکروگرم بر متر مکعب در آبان ماه تعيين گرديد.
نتيجه گيري: غلطت مونوکسيد کربن در همه ماه ها و غلظت دي اکسيد گوگرد در برخي ماه ها از حد استاندارد فراتر بوده است ولي غلظت دي اکسيد نيتروژن در هيچ ماهي بالاتر از حد استاندارد نبوده است.