تحقيقات مرتع و بيابان ايران پاييز 1386; 14(3 (پياپي 28)):313-322.
اثر ده ساله تنك كردن بر رشد و سرسبزي تاغكاريهاي سبزوار
احمديان يزدي محمدجواد,رهبر اسماعيل*,كريمي اروج علي
* موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع كشور و تهران

براي واسنجي الگوي آماري تعيين انبوهي بهينه تاغكاريها بر پايه اثرات توام بافت خاك، بارش متوسط سالانه، سن و رويش قابل انتظار در منطقه سبزوار، و استفاده از نتايج بدست آمده براي بهينه سازي انبوهي تاغكاريهاي اين منطقه، ابتدا اندازه رشد و سرسبزي قابل انتظار براي تك درختان واقع در شرايط متعارف تاغكاريهاي هفت ساله منطقه كال ياغمورت سبزوار تعيين شد. با قرار دادن اين مقدار و ديگر مقادير پيش گفته در الگوي آماري يادشده، انبوهي بهينه به اندازه 309 پايه در هكتار برآورد و به عنوان تيمار شماره 3 (3‏T) منظور شد. ديگر تيمارها براي واسنجي انبوهي برآورد شده مذكور، شامل 247=1‏T، T2=278، T4=340، T5=371 و انبوهي اوليه يا شاهد، 500=T6 پايه در هكتار، از طريق تنك كردن درختان مازاد، در قالب طرح آماري بلوكهاي كامل تصادفي با چهار تكرار در اواخر زمستان 1372 اجرا شد. ارتفاع و قطر تاج درختان در زمان اجراي طرح و در پايان هر يك از ده فصل رويش بعدي اندازه گيري شد. تجزيه و تحليل نتايج ده ساله نشان داد كه اگرچه اثر تيمارها بر مولفه هاي رشد معني دار است، ولي ترتيب موفقيت تيمارها تناسبي با شماره آنها (درجه انبوهي) ندارد. از جمله تيمارهاي شماره 2 و 5 با بيشترين رشد در گروه a، تيمار 6 (شاهد) با كمترين رشد در گروه b و ساير تيمارها در گروه بينابين ab قرار مي گيرند. تيمارهاي شماره 2 و 6 با 84.7 درصد اختلاف معني دار به ترتيب بيشترين و كمترين مقدار رشد شاخص اندازه كلي درختان را به خود اختصاص دادند. بر پايه نتايج اين پژوهش ده ساله، انبوهي بهينه تاغكاريهاي منطقه كال ياغمورت سبزوار 278 پايه در هكتار است. اين مقدار انبوهي به اندازه 10درصد تنك تر از رقمي است كه به وسيله الگوي آماري مورد واسنجي و بر پايه مشخصات خاك و بارندگي سالانه منطقه سبزوار برآورد مي شود.

كليد واژه: سبزوار، تاغ، پژمردگي، انبوهي، تنك كردن، بافت خاك