گنجینه علوم اجتماعی شهرستان ششتمد

استفاده از سيلاب هاي با كيفيت پايين در اراضي بياباني حاشيه رودخانه كالشور شهرستان سبزوار با هدف اداره بهينه سيلاب هاي اين رودخانه، از سال 1371 در دست انجام است. در اين پروژه سيلاب هاي رودخانه كالشور سبزوار كه از كيفيت خوبي برخوردار نيست مورد بهره برداري قرار گرفته و اراضي بوته كاري شده حاشيه آن، آبياري سيلابي مي شوند. هدف از انجام اين پژوهش، سنجش كارايي استفاده از سيلاب هاي با كيفيت پايين، در تغييرات شوري، pH، گچ، مواد آلي و بافت خاك اراضي بياباني است. براي بررسي تغييرات شوري خاك متاثر از عمليات آبياري منطقه با سيلاب رودخانه كالشور، نمونه ‏برداري مخلوط خاك از اعماق 0-30 (مخلوط لايه رسوب و لايه شخم)، 30-60 و 60-90 سانتي متر در ابتدا، ‏وسط و انتهاي نوارهاي كشت براي سه منطقه ابتدايي، مياني و انتهايي عرصه احياء شده و نيز نمونه گيري از ‏قطعات شاهد انجام گرديد. ‏به اين ترتيب، تعداد 51 نمونه خاک به منظور بررسي تعدادي از عاملهاي مورد نياز، برداشت شد. محل نمونه هاي خاك با انتخاب 4 رديف كشت شده از ابتدا تا انتهاي عرصه احياء شده و با احتساب 4 نمونه در هر رديف، انجام شد. همچنين تعداد 3 نمونه خاك از منطقه ‏شاهد (بدون آبگيري شده) نيز تهيه گرديد. نمونه ها براي ارزيابي شاخصهاي مورد نياز شوري در آزمايشگاه، با روش تهيه عصاره اشباع مورد آزمايش قرار ‏گرفتند.به طوري که نتايج نشان داد که مقدار EC خاک تقريبا در تمام رديف هاي نمونه گيري و در تمام اعماق خاك و pH در تمام نمونه ها، نسبت به شاهد کاهش يافته است. مقدار تغييرات pH خاك در تمامي نمونه ها با افزايش عمق نسبت مستقيم دارد. اين بررسي همچنين مشخص كرد كه آبياري سيلابي توانسته است گچ خاك را از محدوده توسعه ريشه حذف و به طبقات پاييني خاك منتقل كند. افزون بر آن، افزايش ميزان مواد آلي خاك در بيش از 75% نمونه ها، حکايت از غني بودن مواد غذايي در سيلاب مورد استفاده دارد. سرانجام، آبياري سيلابي با افزايش ميزان شن در تمامي نوارها در عمق 0-30 سانتي متري خاك، بافت خاك سنگين منطقه را، به ويژه در منطقه توسعه ريشه بهبود بخشده است.